Toprak sevdiklerimizi aldığı için mi böyle güzel kokar...

 

 

Biliyoruz, Pek Romantik Değiliz Ama...

Hayır, toprağa o kendine has kokusunu veren, "sevdiklerimizin/ölülerin içerisinde yatması" değildir.

İnsanın bu hoş duygularına hitap eden argümanın aksine, muhtemelen pek severek sarılmayacağı bir gerçekle karşılaşırız: Bu kokunun sebebi, Actinomycetes sınıfı "Streptomyces" türü bakteriler ve yakın akrabalarıdır.

Bu sınıfta yer alan bakteriler, toprak kuru ve nemsiz olduğunda sporlar bırakarak üremek için uygun zamanı beklerler. Ne zaman ki toprak yağmur veya başka yollarla ıslanır ve nemlenir, nemli hava aerosol etkisi göstererek sporları kolayca havaya taşır. Bu havada süzülen sporları soluduğumuzda, kimyasal yapılarında bulunan "geosmin" ve "2-methylisoborneol (MIB)" moleküllerinden ötürü koku tomurcuklarımız uyarılır ve "toprak kokusu" veya 

"yağmur kokusu" olarak algıladığımız, üzerine şiirler ve kitaplar yazılan, aşk hikayelerinin vazgeçilmezi olan, toz pembe rüyalara dalmamıza neden olan kokuyu duyarız. 

Halbuki kokladığımız üremekte olan bakterilerin kendi kokusudur! Bu konu bize güzel gelir, çünkü bu bakteriler, biz evrimsel tarih sahnesine çıkmadan çok önceleri de oradaydı ve benzer kimyasallara sahiplerdi. Hele ki atalarımız, ormanlarda yaşarken sıklıkla bu kokuyla iç içelerdi. Dolayısıyla, 6 milyon yıl önce başlayan evrimimiz sırasında, bu kokuya evrimsel bir yakınlık duymamız son derece normaldir. Öte yandan günümüzde, çoğunluğun aksine bu kokudan tiksinen veya hoşlanmayan insanlar da vardır. Bu, tür içerisindeki varyasyonlara (çeşitliliğe) örnektir.

Yani... Pek de "romantik" bir sebebi yok diyebiliriz. Ama gerçekler, bizim isteklerimize ve naif duygularımıza göre hareket etmiyorlar ne yazık ki. 

Hazırlayan: ÇMB (Evrim Ağacı)

 

 

Devamı

Cahide Sonku

Cahide Serap ya da bilinen adıyla Cahide Sonku (d. 27 Aralık 1919, San'a, Yemen - ö. 18 Mart 1981, İstanbul), Türk sinema ve tiyatro oyuncusu. Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve sinema oyuncusu.
O dönem Osmanlı Devleti toprağı olan San'a da doğdu. Babası bir Osmanlı subayı Yüzbaşı Necati Bey, dedesi Çorapsız İbrahim Paşa ise Osmanlı Ordusunda 7. Ordu Komutanı'ydı. Aynı yıllarda babası dedesinin emrindeydi. I. Dünya Savaşı'nın başlaması ve Yemen'in Osmanlı Devleti'nin elinden çıkmasının ardından aile San'a'dan ayrılarak İstanbul'a geldi. Babası Necati Bey bir süre sonra ailesini terk etti ve annesi Necati Bey'den boşandı. Aile paşa dedelerinin Fatih'teki konağına yerleşti. Çocukluğu zorluklara geçen Cahide'nin dedesi İbrahim Paşa'nın vefatının ardından çıkan bir yangında evleri yandı. Durumdan haberdar olan Necati Bey Cahide ve ablasını yanına almak istedi. Abla kabul etti ama Cahide annesinin yanında kalmayı tercih etti. İlk ve ortaokulu Fatih'te tamamladı. Sultan Selim'deki Cumhuriyet Kız Ortaokulu'ndan mezun oldu.

Ortaokul sıralarında sanatla tanıştı. Henüz 16 yaşındayken Darülbedayi'ye girdi, zamanla İstanbul Şehir Tiyatroları'nın gözde oyuncuları arasına girdi. Önce Halkevleri Tiyatrosu akabinde ise İstanbul Belediye Konservatuvarı, ardından da Muhsin Ertuğrul'un keşfiyle Darülbedayi'de (1932-Şehir Tiyatroları) "Yedi Köyün Zeynebi" ile oyunculuğa başladı. Muhsin Ertuğrul döneminin önemli isimlerindendir. 1933'te Söz Bir Allah Bir filmiyle sinemaya adım attı. Daha sonra, 1950 yılında kendi adına Sonku Film şirketini kurdu. Fedâkar Ana filmiyle ilkkez yönetmenliği denedi. Oyuncu Talat Artemel ile evlenip ayrıldı. Bir süre sonra Akabinde «Tütün Kralı» lakabıyla bilinen iş adamı İhsan Doruk ile 1943 yılında evlendi, bir süre sonra bu eşinden de ayrıldı. Bir süre sonra İhsan Doruk ile yeniden evlenen Cahide'nin bu evlilikten Ender adında bir kız çocuğu oldu. Daha sonra yeniden boşandı. Bataklı Damın Kızı Aysel adlı filmle ünlenen sanatçı, filmlerinde genel olarak erkeklerin kalbini kırıp, daha sonra kaçan güzel kadın rolüyle izleyicinin karşısına çıktı. Yıldız Dergisinin 1951 yılında açtığı yarışmada Vatan ve Namık Kemal "En İyi Film", başrol oyuncularından Cahide Sonku'da "En İyi Kadın Oyuncu" seçildi.

Kariyerinin tescillediği o yıllarda Marcel adında gayrimüslim genç bir iş adamı ile tanıştı ve âşk yaşamaya başladılar. Marcel, sinema ile özdeşleşen Cahide Sonku’nun hayranlarından biriydi. Ancak Müslüman bir kadının gayrimüslim birine aşık olması hoş karşılanmadığından aşklarını gizli yaşadılar. Artan dedikodulara aldırmadan birlikte yaşama kararı alan çiftin bu kararının ardından Cahide'nin Şehir Tiyatrolarından atılmasına karar verildi. Ancak buna Muhsin Ertuğrul'un karşı çıkması sonrası Cahide kariyerine devam etti. Fakat Beyoğlu Emniyet Müdürlüğü Cahide'yi aralıklarla ifade vermeye çağırıyordu. Akabinde başlayan İkinci Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de "Varlık Vergisi" Kanunu çıktı. Hükümet vergilerin yüzde 87'sini gayrimüslimlerden tahsil etmeye karar verdi. Cahide'nin sevgilisi Marcel'in taşınmaz mallarına el konuldu ve Aşkale'deki çalışma kampına gönderildi. Cahide, çevresi ve adli kurumlardaki etkili kişilerin baskısı sonucu Marcel'den ayrılmak zorunda kaldı.

Son yılları
1963 yılında bir yangın sonucu kurmuş olduğu Sonku Film şirketinin binasının yanması üzerine iflas etmiş, yaşamının geri kalan kısmında Muhsin Ertuğrul sayesinde kısa bir süre Şehir Tiyatrosunda çalıştı daha sonra buradan ayrılmış ve ömrünün son yıllarını alkol bağımlılığı ile sefalet içinde geçirmiştir.

1979 yılında Sinema Yazarları Derneği hizmet ödülünü aldı. 1981 yılında Alkazar Sineması'nda fenalaşarak 61 yaşında hayatını kaybetti. Zincirlikuyu Mezarlığına defnedildi. Heryıl anısına verilen Altın Portakal Cahide Sonku Ödülü vardır.

Filmleri

Yıl	Film	Görevi					Notlar	Kaynak
		Oyuncu	Müzik yönetmeni	Senarist	Yapımcı	Rolü
1933	Söz Bir Allah Bir	Evet
1934	Bataklı Damın Kızı Aysel	Evet				Aysel
1940	Şehvet Kurbanı	Evet
1940	Akasya Palas	Evet
1942	Kıskanç	Evet
1945	Yayla Kartalı	Evet				Nermin
1946	Senede Bir Gün	Evet				Nazlı
1947	Yuvamı Yıkamazsın	Evet
1949	Fedakar Ana	Evet
1951	Vatan ve Namık Kemal	Evet
1952	Günahını Ödeyen Adam	Evet
1953	Beklenen Şarkı	Evet
1955	İlk ve Son	Evet
1956	Büyük Sır	Evet
1962	Ayşecik - Yavru Melek	Evet
1965	Yahya Peygamber	Evet
1965	Korkusuzlar	Evet
1965	Düşman Kardeşler	Evet
1965	Beyaz Atlı Adam	Evet
1965	Sevgim ve Gururum	Evet
1966	Sevda Çiçegim	Evet
1966	Kovboy Ali	Evet
1966	El Kızı	Evet
1966	Çalıkuşu	Evet
1966	At, Avrat, Silah	Evet
1966	Sokak Kızı	Evet
1967	Serseriler Kralı	Evet
1967	Bizansı Titreten Yiğit	Evet
1971	Mıstıkk	Evet

Devamı

Her insanın bir hikâyesi ve söyleyecek bir sözü mutlaka vardır.

 

 

 

Bir bilge, bir göletin başında oturmaktadır. Susuzluktan kırılan bir köpeğin devamlı olarak gölete kadar gelip, tam su içecekken kaçması dikkatini çeker.Dikkatle izler olayı. Köpek susamıştır ama gölete geldiğinde sudaki yansımasını görüp korkmaktadır. Bu yüzden de suyu içmeden kaçmaktadır. Sonunda köpek susuzluğa dayanamayıp kendini gölete atar ve kendi yansımasını görmediği için suyu içer.

 

O anda bilge düşünür:

-Benim bundan öğrendiğim şu oldu,der.

-Bir insanın istekleri ile arasındaki engel, çoğu zaman kendi içinde büyüttüğü korkulardır.

 

Kendi içinde büyüttüğü engellerdir. İnsan bunu aşarsa, istediklerini elde edebilir.Ama biraz daha düşününce aslında gerçek öğrendiği şeyin bundan farklı olduğunu görür.

 

Asıl öğrendiği şey, insanın bir bilge bile olsa bir köpekten öğrenebileceği bilginin var olduğudur. Bu yüzden ne varsa paylaş, senden de öğrenilecek bir şeyler vardır diğer insanlar için...

 

Devamı

Konuşmadan Önce

 KONUŞMADAN ÖNCE

“Sizin için en kötü şey, bir başkasını o yokken yermek olsun”

Rehber Varlık

Bir gün bir tanıdığı büyük filozof Sokrates’e rastladı ve dedi ki, “Arkadaşınla ilgili ne duyduğumu biliyor musun?”

“Bir dakika bekle” diye cevap verdi Sokrates. “Bana bir şey söylemeden evvel senin küçük bir testten geçmeni istiyorum. Buna ‘Üçlü Filtre Testi’ deniyor…”

“Üçlü Filtre?”

“Doğru,” diye devam etti Sokrates. “Benimle arkadaşım hakkında konuşmaya başlamadan önce, bir süre durup ne söyleyeceğini filtre etmek, iyi bir fikir olabilir.

Birinci filtre ‘Gerçek Filtresi’: Bana birazdan söyleyeceğin şeyin tam anlamıyla gerçeği yansıttığından emin misin?”

“Hayır,” dedi bir süre duraklayan adam… “Aslında bunu sadece duydum ve…”

“Tamam,” dedi Sokrates. “Öyleyse, sen bunun gerçekten doğru olup olmadığını bilmiyorsun.

Şimdi ikinci filtreyi deneyelim; ‘İyilik Filtresi’. Arkadaşım hakkında bana söylemek üzere olduğun şey iyi bir şey mi?”

“Hayır, tam tersi…”

“Öyleyse,” diye devam etti Sokrates. “Onun hakkında bana kötü bir şey söylemek istiyorsun ve bunun doğru olduğundan emin değilsin. Fakat yine de testi geçebilirsin, çünkü geriye bir filtre daha kaldı. ‘İşe Yararlılık Filtresi’. Bana arkadaşım hakkında söyleyeceğin şey benim işime yarar mı?”

“Hayır, gerçekten pek işine yaramayabilir…”

“İyi,” dedi Sokrates derin bir nefesin ardından. “Eğer, bana söyleyeceğin şey doğru değilse, iyi değilse ve işe yarar, faydalı bir şey de değilse bana niye söyleyesin ki?”

Bu Sokrates’in iyi bir filozof sayılmasından önce, aklı ile büyük itibar, saygı görmesinin sebebiydi. Aklı ile kendini ve dostlarını toplumsal travmalardan korumasını bildiği gibi, bu konuda örnek bir eğitmendi de..

Yakın ve sevdiğiniz herhangi bir arkadaşınız hakkında başıboş konuşmalar duyduğunuz her sefer bu üç filtre testini kullanınız. Hem ilişkinizi, hem saygınlığınızı korumanız için faydalı bir yoldur.

 

 

 

 

 

Devamı

Ne güzel insanlar vardı eskiden...

 

 

 

Ne güzel insanlar vardı eskiden.
Çocukluğumuzu kaplamışlardı.
Bize masal anlatırlardı
Cinlerden, perilerden.
Büyük anneler, büyük babalar vardı.

O zaman hepsi uzaktı ölümden.
Hem sevdirir hem korkuturlardı.
Acı hikâyeleri bile tatlı başlardı.
Demek bunun için gittiler hikâyelerden.
Ne güzel insanlar vardı eskiden.

Ne güzel şarkılar vardı eskiden.
Gençliğimizi donatırlardı.
Hep iyi şeyler hatırlatırlardı
Geçip gitmiş devirlerden.
Sevgi ve ümid yaratırlardı.
O zaman her şey uzaktı ölümden.
Yanık şarkılar bile neşeli başlardı.
İster istemez saadet taşardı
Gamsız günlerimizden.
Ne güzel zamanlar vardı eskiden.

Ne güzel şarkılar vardı eskiden.
Hayâl içinde yaşatırlardı.
Güldürür ağlatırlardı
Duymadan biz, düşünmeden.
Her an bir asır kadardı.
O zaman herkes uzaktı ölümden.
Candan sevdiklerimiz vardı.
Hepsi başka güzeldi, bizi tanımazlardı.
Bütün yollarımız geçerdi gül bahçelerinden.
Ne güzel zamanlar vardı eskiden.

ÖZDEMİR ASAF

 

 

Devamı