Hayatı pahasına gerçeği söylemekten vazgeçmemiş 9 bilgin

Öyle rivayet edilir ki; giyotine mahkum edilmişken kendisine dünyanın dönmediğini söylemesi istenen Galile bu fikrinden vazgeçtiğini söyler. Fakat tam kalkarken   'eppur si muove' der. Yani ''herşeye rağmen yinede dünya dönüyor'...

Pisagor

MÖ 570 - MÖ 495 yılları arasında yaşamış olan İyonyalı filozof. Matematikçi ve Pisagorculuk olarak bilinen akımın kurucusudur.
En iyi bilinen önermesi, kendi adıyla anılan Pisagor önermesidir. "Sayıların babası" olarak bilinir. Pisagor ve öğrencileri, her şeyin matematikle ilgili olduğuna, sayıların nihaî gerçek olduğuna, matematik aracılığıyla her şeyin tahmin edilebileceğine ve ölçülebileceğine inanmışlardır.
İtalya’nın Kroton şehrinde, üç yüz kadar genci bir araya toplayarak bir okul kurmuş ve burada çalışmalarını sürdürmüştür.isagor'un bu okulu, yaptığı yenilik ve buluşları hazmedemeyen siyasi çevreler ve din yobazlarının galeyana getirdiği halk tarafından ateşe verilmiştir. Bilim alanına yaptığı katkıları saymakla bitiremeyeceğimiz Pisagor ve öğrencileri ne yazık ki alevler arasında yanarak ölmüştür. Zaten hakkında yazılı kaynak olmayan, bilgilerin yalnızca anlatılanlarla elde edildiği bu bilim insanının çalışmalarının çoğu da yangında kül olup gitmiştir.

Giordano Bruno

İtalyan filozof, rahip, gökbilimci ve okültist. Rönesans felsefesini biçimlendiren filozofların en önemlilerinden biridir ve şair yönüyle de edebiyata en yakın duranıdır. Ona doğacı coşkunluğun düşünürü de denilebilir. Aristotelesçi kapalı evren görüşünden ilk sıyrılanlar arasında yer alan İtalyan filozof, Kopernik'in tezini savundu. Evrenin sonsuz ve eşdağılımlı olduğunu ve evrende, dünyadan başka birçok gezegenin bulunduğunu söyledi. Aykırı görüşler beslediği için 1600 yılında Roma Katolik Kilisesi'nin Engizisyon mahkemesinde yargılanıp sapkın ilan edildi ve Roma'da diri diri yakılarak idam edildi.

Galile Galileo

İtalyan astronom, fizikçi, mühendis, filozof ve matematikçi dir. Rönesans'ın bilimsel devrimine büyük katkıda bulunan bilim insanına “gözlemsel astronominin babası”, “modern fiziğin babası” ve “bilimin babası” gibi isimler takılmıştır. Gözlemsel astronomiye katkılarının arasında Venüs'ün evrelerinin teleskopik kanıtı, Jüpiter'in en büyük dört uydusunun keşfi (Galileo'nun uyduları adı verilmiştir), güneş lekelerinin gözlemi analizi bulunmaktadır. Galileo ayrıca uygulamalı bilim ve teknoloji alanında da çalışmış ve geliştirilmiş bir askeri pusula gibi başka aletler icat etmiştir.
Galileo'ya engizisyon mahkemesinde Kopernik öğretisinden vazgeçtiğini söylemesi istenmiştir. Aksi halde ölecektir. O da diz çökerek bu öğretiden vazgeçtiğini söyler. Fakat tam kalkarken 'eppur si muove' der. Yani ''Herşeye rağmen yine de dünya dönüyor'

Sokrates

Antik Yunan filozofudur. Heykeltıraş Sophroniskos'un ve ebe Fenarete'nin oğludur. Yunan Felsefesinin kurucularındandır.Özel yaşamına ilişkin fazla bir şey bilinmemekle beraber Sokrates, Platon ve Ksenophon’a kadar uzanan bir geleneğe göre kendisine üç çocuk veren Ksanthippi ile evlidir. Platon ve Ksenophon’un çizdiği portreye göre basık burunlu, patlak gözlü, sarkık dudaklı ve göbeklidir. Alçakgönüllü, alışkanlıkları ve felsefeden başka bir uğraşı olmadığı bilinen Sokrates, başta öğrencisi Platon olmak üzere Yunan gençleri üzerinde giderek kendisini taklit etmeye varan derecede yükselen bir etki yaratır. Onun gibi yalın ayak yürürler. Hatta bu grup özentisini alaya almak için Aristophanes Kuşlar adlı komedyasında bir terim icat eder. Bu terim Esokraton’dur. Uzun saçlı olurlar, açlık çekerler, Sokrateslik taslayanlardır. Ahlak felsefesinin kurucusu olarak kabul edilen Sokrates’in yaşamının en belirgin olaylarından biri MÖ 399 yılında hakkında açılan davadır. Platon'un Sokrates'in Savunması adlı eserinde anlattığı kadarıyla Sokrates, şehrin tanrılarına inanmamak onların yerine başka tanrılar koymak ve böylece gençliği zehirlemekle suçlanır. Sokrates bu suçlamalar sonucunda ölüme mahkûm edilir.

İskenderiyeli Hypatia

Yunan filozof, matematikçi ve astronomdur. İskenderiye Kütüphanesi'nde felsefe, matematik ve astronomi üzerine dersler vermiştir. Yeni Platonculuk öğretisine bağlı olan Hypatia, Atina Akademisi'nin Eudoxus'ün başını çektiği Matematik geleneğine üye idi. Hypatia doğayı; mantık, matematik ve deney ile açıklamaya çalıştı.Hypatia, günümüze kadar ulaşmış olan sayılı kaynaktan biri olan Yunan tarihçi Socrates Scholasticus'un "Historia Ecclesiastica" adlı eserine göre; İskenderiye'nin en önemli iki figürü olan, İskenderiye Valisi Orestes ile İskenderiye piskoposu Cyril arasında anlaşmazlıklara sebebiyet verdiği ve politik işlere karıştığı gerekçesi ile 415 yılında kıptî Hristiyan bir çete tarafından taşlanarak öldürülür.
Hypatia'nın devrin en güzel kadınlarından biri olduğu ve Vali Orestes'in bizzat Hypatia'dan ders aldığı sıralarda Hypatia'ya aşık olduğu bilinmektedir. Anlaşmazlıklara ise Vali Orestes'in, İskenderiye'de Piskopos Cyril'in kışkırtmaları ile Hypatia'ya karşı hızla büyüyen nefretin önüne geçmeye çalışması olmuştur. Hypatia, İskenderiye'ye Hristiyanlığın hakim olduğu son yıllarında Piskopos Cyril, Hypatia'yı hedef göstererek İncil'den yaptığı alıntılar ile halkı kışkırtmış ve Hypatia, halk tarafından "dinsiz" ve "şeytan" olarak nitelendirilmiştir. Kısa bir süre içerisinde de Kıptî bir Hristiyan çetesi tarafından taşlanarak öldürülmüştür.

Danton

Fransız devriminin en önemli kişiliklerinden biri olan avukat ve politikacı.
Danton, Jakobenler kulübünde yer almış, kralın idamına evet oyu kullanmıştır. Danton, Robespierre ile jakobenler üyesi iken, "bu kadar terör fazla" diyerek Desmoulins ile birlikte insaflılar grubunu kurmuştur. Aralarında birçok bozguncunun da bulunduğu bu grup, Robespierre tarafından ezilmiştir. Yargılamada hatiplik yeteneğini kullanarak savcıları halk karşısında iyice köşeye sıkıştırmış, ardından mahkeme heyeti davayı halka kapalı biçimde birkaç gün daha sürdürdükten sonra onu idama mahkûm etmiştir.

Antoine Lavoisier

Fransız kimyacı.
Yaşamında iki devrim görmüş bir kişidir. Devrimlerden biri, yüzyıllar boyunca "simya" adı altında sürdürülen çalışmaların, bugünkü anlamda, kimya bilimine dönüşmesidir. İkinci devrim, "1789 Fransız ihtilali" diye bilinir. Lavoisier bu devrimin getirdiği terörün kurbanıdır.1794'de solunum üzerinde deneylerini yapmakta olduğu bir sırada, Lavoisier, Devrim Mahkemesi önüne çağrılır. İki suçlamaya hedef olmuştur:
Devrim karşıtı olarak karalanan aristokrasiyle ilişkisi;
Vergi toplamada yolsuzluk (Lavoisier topladığı vergilerin küçük bir bölümünü laboratuvar deneyleri için harcamıştı).
Lavoisier'yi kurtarmak için dostları mahkemeye koşmuştu ama tanık olarak bile dinlenme geregi duyulmamıştı. "Yurttaş Lavoisier'in çalışmalarıyla Fransa'ya onur sağlayan büyük bir bilgin olduğunda hepimiz birleşiyor, bağışlanmasını diliyoruz" dilekçesiyle başvuran günün seçkin bilim adamlarına, yargıcın verdiği yanıt kesin ve çarpıcıdır: "Cumhuriyet'in bilginlere ihtiyacı yoktur!" Galileo yaşamının son on yılını Engizisyon'un göz hapsinde geçirmişti. Lavoisier'in sonu daha acıklı olur: 51 yaşında iken, "devrim" adına kafası giyotinle kesilir. Lavoisier, boynunun vurulmasını beklerken kitap okuyordur. Cellat, onu giyotine götürmek için yanına geldiğinde, Lavoisier, nerede kaldığını unutmamak için okuduğu kitabın arasına bir kitap ayracı koymuştur.

Ebu Hanife

İslam dininin dört fıkıh mezhebinden birisi olan Hanefi mezhebinin kurucusu ve Sünni fıkhının en büyük üstâdı sayılan İslam fıkıh ve hadis bilgini. Asıl adı "Nu’man İbn-i Sâbit" olup sevenlerince ismi "İmâm-ı Â’zam" unvanıyla birlikte anılır.Ebû Hanîfe, bütün zorlamalara rağmen Emevî ve Abbâsî saltanat sahiplerine boyun eğmemiş, yönetim anlayışını onaylamadığı Abbasi Devleti'nin ikinci halifesi Ebû Câʿfer "el-Mansûr", Ebu Hanîfe'yi Bağdat'ta hapsettirip işkence ettirmiş ve zehirleterek öldürtmüştür. Mezhebi, İslam dünyasının büyük bir kısmına yayıldı. Selçuklu sultanı Melikşah’ın vezirlerinden Ebu Sa’d-i Harezmi, Ebu Hanîfe'nin kabri üzerine bir türbe ve çevresine bir medrese yaptırdı.

Hallac-ı Mansur

Uzun süren bir soruşturma neticesinde Abbâsî Halifesi Muktedir Bi’llâh'ın emriyle  idam edilmesiyle meşhur olan spiritüalist yazar ve mistik şâir. Hallâc'ın Allah'ta eriyip yok olmak anlamında söylediği "En-el Hak", yani "Ben Hakk'ım" sözü bahane edilerek 912 yılında tutuklandı.
Hallâc hapisteykende aleyhindeki faaliyetler bütün şiddetiyle devam ediyordu. Cezalandırılması yönündeki taleplerin artması üzerine Vezir Hâmid b. Abbas tarafından idam isteğiyle tekrar hakimler heyetinin önüne çıkarıldı. Delillerin yetersiz olduğunu söyleyen hakimler idamı için hüküm vermekten kaçındıklarından mahkeme uzun sürdü. Fakat Vezir Hâmid’in ısrarlı takibi ve baskısı karşısında Mâlikî kadısı Ebû Ömer Muhammed b. Yûsuf el-Ezdî idamına hükmetti. Hanefi kadısı İbn Bühlûl’ün muhalefetine rağmen bu hüküm diğer kadılara ve şahitlere imzalatıldıktan sonra Halife Muktedir-Billâh tarafından tasdik edilince Hallâc, 26 Mart 922 tarihinde Bağdat’ın Bâbüttâk denilen semtinde önce kırbaçlandı; burnu, kolları ve ayakları kesildikten sonra idam edildi. Başı kesilerek Dicle üzerindeki köprüye dikildi; gövdesi yakılıp külleri nehrin sularına savruldu. Kesik başı iki gün köprüde dikili bırakıldıktan sonra Horasan’a gönderilerek bölgede dolaştırıldı.

Devamı

UV indeksi nedir, ultraviyole radyasyondan nasıl korunmalı?

UV İndeksi (kısaca UVI), güneşin yaydığı ve dünyanın atmosferine nüfuz eden ve güneş yanığına yol açan ultraviyole radyasyonu ölçen uluslararası standart ölçektir.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün (MGM) web sayfasında UV indeksi "gün içerisinde, güneş tam tepede iken yer yüzeyine ulaşması beklenen ve insan sağlığına zararlı olabilecek UV radyasyon miktarının, 0'dan 15'e kadar uzanan bir ölçek üzerinde sınıflandırılması" şeklinde tanımlanıyor.

1992'de Kanadalı bilim insanları tarafından geliştirilen indeks, daha sonra Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından 1994'te standardize edilerek uygulamaya geçmiş.

Cep telefonlarındaki hava durumu aplikasyonlarında da UV indeksine yer veriliyor.

UVI değeri ne kadar yüksekse güneş ışınlarının cilde ve gözlere vereceği zarar da o kadar büyüktür ve hasar daha kısa zamanda gerçekleşir.

Gün içinde UV radyasonu seviyesi değişkenlik gösterir. 12.00-14.00 saatleri arasında en yüksek seviyededir.

UV indeksi nerelerde hangi seviyelerde?

Ekvator çizgisine yakın ülkeler yıl boyunca gün ortasında çok yüksek UV değerlerine maruz kalabilir.

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, Kenya'nın başkenti Nairobi'de UV seviyesi yıl boyunca 10'un üzerindedir.

İspanya'nın Akdeniz'deki Mallorca adasında Haziran ve Temmuz aylarında UV indeksi 9'u bulur.

Akdeniz'de 9-10 derecesi sık görülür.

İngiltere'de yaz aylarında normalde 6-7 seviyesinde seyreder. Ancak şu günlerde İngiltere'nin güneyinde bazı bölgelerde UV indeksinin 9'a kadar çıkabileceği belirtiliyor.

UV indeksi neden yüksek?

BBC Hava Durumu'ndan Matt Taylor, bu durumun sadece havanın bulutsuz olmasından kaynaklanmadığını söylüyor.

Taylor diğer nedenleri şöyle sıralıyor: "Yaz gündönümünü (21 Haziran, en uzun gün) henüz geride bıraktık, yani Güneş tam tepede. Ayrıca kuzey yarımkürede kış ve ilkbahardaki genel hava durumu nedeniyle ozon tabakasının aşırı düzeyde incelmesi söz konusu. Bir de kuzey yarımkürede son dönemlerdeki kısıtlamalar nedeniyle hava kirliliği oldukça az. Bu da UV ışınlarının dağılmasını önlüyor."

UV indeks değerleri ve anlamları

MGM sayfasında, ultraviyole indeks değerinin 6-7 seviyesinde olması "yüksek" UV derecesi olarak değerlendiriliyor ve bunun anlamı ve alınması gereken önlemler şöyle sıralanıyor:

"İndeksin bu değerleri orta şiddette ultraviyole radyasyonu temsil eder. Olağan cilde sahip insanlar 15 dakika kadar güneşte kalabilirler. Ancak şapka ve gözlük kullanımı şiddetle önerilir. Diğer taraftan, güneşe maruz kalacak olan burun ve kulaklar mutlaka korunmalı, dudaklara koruyucu kremler sürülmelidir."

8-10 aralığı ise "çok yüksek" dereceye tekabül ediyor ve şu uyarılar yapılıyor:

"Oldukça yüksek ultraviyole radyasyonu temsil eder. Ultraviyole radyasyona maruz kalarak, olası muhtemel zararlar için risk faktörü bu değerlerde fazladır. 10 dakikadan daha az bir süre güneşte kalınabilir. Şapka ve güneş gözlüğü gibi temel korunma araçlarının yanı sıra, dışarı çıkma zorunluluğu olan insanlar mutlaka gölgelerden yararlanmalı ve pantolon ile beraber uzun kollu giyecekler tercih edilmelidir. İndeksin bu değerlerinde her türlü açık hava sporlarından uzak durulmalıdır."

UV neden tehlikeli?

Sağlıklı olmak için güneşe ihtiyacımız var. Vücudumuzun ihtiyacı olan D vitamininin büyük kısmı güneş ışınları vasıtasıyla deri tarafından karşılanır.

Ama UV ışınlarına fazla maruz kalmak özellikle açık tenlilerde güneş yanığına yol açar. Bu ise tek risk değildir. Uzmanlar aşırı UV radyasyonunun cilt kanseri ve göz kataraktına yol açtığını söylüyor.

Bu nedenle günün en sıcak saatlerinde vücudu ince giysiler, güneş kremi, şapka ve güneş gözlükleri ile korumak gerekiyor.

Ayrıca cilde ulaşan UV miktarının günlük hava sıcaklığı ile pek ilgisi olmadığı, nisan ayında açık ve hafif rüzgarlı bir gündeki UV seviyesinin ağustostaki sıcak bir gündeki ile aynı seviyede olabileceğine dikkat çekiliyor.

BBC Hava Durumu'ndan Helen Willetts, "Cildiniz 30 derecede de 20 derecede de aynı hızla yanabilir. Bulutlu günlerde de UV ışınları ince bulutlardan nüfuz eder ve hava size güneşli gelmese de hala yanabilirsiniz" diye uyarıyor.

UV'den nasıl korunuruz?

Güneşin cilde zarar vermesini önlemek için yüksek faktörlü bir güneş kremini düzenli aralıklarla sürmek gerekir. Özellikle açık tenliler için bu daha fazla geçerlidir.

Ayrıca güneşin tam tepede olduğu öğlen saatlerinde dışarı çıkmak tercih edilmemelidir.

Güneş gözlüğü takmak da gözleri korumak açısından önem taşır. Uzmanlar, UV ışınlarına maruz kalmanın katarakt, kanser ve kar körlüğü gibi ciddi rahatsızlıklarla bağlantısına dikkat çekiyor.

Devamı

İnsanlığın tarih öncesinin zaman çizelgesi

Aşağıdaki İnsanlığın tarih öncesinin zaman çizelgesi, 300.000 yıl önce Afrika'da Homo sapiens'in ilk görünüşünden başlayıp, 5.000 yıl önce Yazının icadı, ve tarihyazımının başlangıcına kadar süren, bir başka anlatımla Orta Paleolitik (Eski Taş Devri) 'den dünya tarihi nin başlangıcına kadar olan zamanı kapsar.

1- Orta Paleolitik

2- Üst Paleolitik

3- Holosen

Orta Paleolitik

* Bundan daha önceki olaylar "Doğal tarihin Zaman Çizelgesi" ne aittir.

• 300.000 yıl önce: Jebel Irhoud, Fas 'da Homo sapiens'in olası ilk görünüşü.

• 270.000 yıl önce: Y-DNA haplogroup A00 ("Y kromozom Âdem'i").

• 250.000 yıl önce: Homo neanderthalensis (Saccopastore kafatasları) 'nın ilk görünüşü

• 250.000-200.000 yıl önce: Batı Asya'da modern insan olması (Misliya mağarası))

• 230.000-150.000 yıl önce: mt-DNA haplogroup L ("Mitokondriyal Havva")

• 195.000 yıl önce: Omo kalır (Etiyopya), anatomik modern insanlar ortaya çıkmıştır.

• 160.000 yıl önce: Homo sapiens idaltu

• 170.000 yıl önce: insanlar ilk bu tarihte giyim ve tekstil giyim tarihi giyim eşyası giyiyorlar.

• 150.000 yıl önce: Afrika'nın Halkı: Khoisanid ayrılık, mtDNA haplogroup L0

• 125.000 yıl önce: Eemian buzullararası dönemin zirvesi.

• 120.000–90.000 yıl önce: Abbassia Pluvial Kuzey Afrika'da - Sahara Çölü bölgesi ıslak  ve bereketlidir.

• 82.000 yıl önce: Fas'taki Taforalt 'dan küçük delikli deniz kabuğu boncukları dünyanın herhangi bir yerinde bulunan kişisel süs eşyası yapımının en erken kanıtıdır.

• 75.000 yıl önce: Toba Yanardağı neredeyse insanlığın soyunu tüketen süper volkan patlaması. Tüm Dünya'da yaklaşık 3000-1000 kişi kalmış olabilir.

• 70.000 yıl önce: Blombos Mağarası, Güney Afrika'dan soyut sanat veya sembolik sanatın en eski örneği — ızgara veya çapraz kapak desenleriyle kazınmış taşlar.

• 120.000 ila 75.000 yıl önce: Khoisanid Güney Afrika'dan Doğu Afrika'ya geri göç.

• 70.000 yıl önce: Son Afrika kökenli: ayırma [[Sahra Altı Afrika'nın Sahra-altı Afrikalıları] ve Afrikalı olmayanlar]

Üst Paleolitik

"Epipaleolitik" veya "Mezolitik" Son Buzul Maksimumları Arasındaki Geçiş Dönemi İçin Terimlerdir ve Eski Dünya (Avrasya) kültürlerindeki Neolitik Devrim.

• 67.000 ila 40.000 yıl önce: Avrasyalılara Neandertal insanların karışması

• 50.000 yıl önce: Denisovanlar tarafından yapılıp kullanılmış en eski dikiş iğnesi bulundu.

• 50,000–30,000 yıl önce: Mousterian Pluvial Kuzey Afrika'da. Sahra Çölü bölgesi ıslak ve bereketlidir. Yeni Taş Devri Afrika'da başlıyor.

• 45.000–43,000 yıl önce: Avrupa ilk modern insan.

• 45.000–40.000 yıl önce: Châtelperronian Fransa'da kültür.

• 42.000 yıl önce: Paleolitik flüt Almanya'da.

• 42,000 yıl önce: Doğu Doğu Timor Jerimalai mağarası : gelişmiş derin deniz balıkçılığı teknolojisinin ilk kanıtı ( - yüksek seviyeli denizcilik becerileri ve Avustralya ve diğer adalara ulaşmalarını sağlayabilecek okyanus geçişleri için gereken teknolojiyi kullanmaları, ton balığı gibi çok sayıda iri derin deniz balığı yakalayıp tüketmelerinden belli.)

• 41.000 yıl önce: Denisova insanı Altay Dağlarında yaşıyor.

• 40.000 yıl önce: Homo neanderthalensis'in yok olması.

Aslan adam heykeli (Aurignacian,) 40.000-35.000 yaşında

• 40.000 yıl önce: Aurignacian kültürü Avrupa'da başlıyor.

• 40.000 yıl önce: Aurignacian kültürü Avrupa'da başlıyor.

• 40.000 yıl önce: bilinen en eski zoomorfik figüratif sanat eseri Aslan adam heykel

kuzey-batı Batı Avustralya Kimberley bölgesinde bulunan Bradshaw kaya resimleri

• 40.000–30.000 yıl önce: Sydney 'deki ilk insan yerleşimi Aboriginal Avustralya,Perth  ve Melbourne.

• 40.000–20.000 yıl önce: bilinen en eski ritüel yakma, Avustralya'nın Mungo Gölünde Mungo Kadın.

• 35.000 yıl önce: bilinen en eski zoomorfik olmayan, sadece insan gösteren figüratif sanat eseri Hohle Fels Venüs).

• 33.000 yıl önce: bilinen [[evcil köpeğin kökeni] evcil köpek]] kafatasları bu zaman zarfında hem Avrupada hem de Sibirya'da var olduklarını gösteriyor.

• 31.000–16.000 yıl önce: 'Son Buzul Maksimum' '(26.500 yıl önce zirve).

• 30.000 yıl önce: kaya resimleri geleneği Hindistan 'da Bhimbetka kaya sığınakları' da başlıyor, bu günlerde bir koleksiyon olarak bilinen en yoğun kaya sanatıdır. Yaklaşık 10 kilometrelik bir alanda, 2 bölgesinde yaklaşık 800 kaya barınağı bulunmaktadır ve bunların 500'ünde resim bulunmaktadır.

• 29.000 yıl önce: En erken fırın bulundu.

• 28.500 yıl önce: Yeni Gine, Asya veya Avustralya'dan gelen koloniciler tarafından dolduruldu.

• 28.000 yıl önce: bilinen en eski eğirilmiş ip.

• 28.000–24.000 yıl önce: bilinen en eski çanak çömlek — pişirme veya depolama kaplarından ziyade heykelcikler yapmak için kullanılır (Venüs Dolní Věstonice).

• 28.000–20.000 yıl önce: Gravettian Avrupa'da dönem. Zıpkınlar ve testereler icat edildi.

• 26.000 yıl önce: Dünyanın dört bir yanındaki insanlar bebek taşıyıcıları, giysiler, çantalar, sepetler ve ağlar yapmak için lifler kullanıyorlar.

• 25.000 yıl önce: Günümüz Çek Cumhuriyeti 'nde Moravya' da Dolní Věstonice'de Mammoth kemiklerinden inşa edilmiş kulelerden oluşan bir mezra kuruldu. Bu, arkeologlarca bu güne kadar bulunabilmiş en eski insan daimi yerleşimidir.

• 21.000 yıl önce: Avustralya'nın başkenti Canberra 'da bulunan eserler eski insan faaliyetine işaret ediyor.

• 20.000 yıl önce: Lübnan 'da Kebaran kültürü.

• 20.000 yıl önce: Çin'den en eski seramik depolama / pişirme kapları.

• 20.000-10.000 yıl önce: Orta Afrika'ya Khoisanid yayılması.

• 16.000-14.000 yıl önce: Okinawa, Japonya'da (Proto-Mongoloid fenotipinde) Minatogawa Adamı

• 16.000–13.000 yıl önce: Amerika'dan Asya'dan Kuzey Amerika'ya sömürgeleştirilmesi Tarih öncesi göç ve yerleşim.

• 16.000-11.000 yıl önce: Kafkas Avcı-Toplayıcıların (Caucasoid fenotipinde) Avrupa'ya yayılması.

• 16.000 yıl önce: Wisent şu anda İspanya sınırında olan Fransız Pirenelerinde Le Tuc d'Audoubert olarak bilinen mağaranın derinliklerinde kilden şekillendirilmiştir.

• 15.000-14.700 yıl önce (M.Ö. 13000- M.Ö. 12.700): -Domuzun evcilleştirilmesi için önerilen en erken tarihler-.

• 14.800 yıl önce: Nemli Dönem Kuzey Afrika'da başlıyor. Daha sonra Sahra olacak olan bölge ıslak ve bereketli ve akiferi doludur.

• 14,500-11,500: Kızıl Geyik Mağarası insanları Çin'de, arkaik veya arkaik-modern melez insanlarının olası geç zaman varlığı.

Okçular arasında bir savaşçının mağlup edilmesi, Morella la Vella, İspanya, bilinen en eski savaş tasviri.

• 14.000-12.000 yıl önce: tarih öncesi savaş (Jebel Sahaba katliamı Natufian kültür için en eski kanıt.

• 13.000–10.000 yıl önce: Son Buzul Maksimum, Son buzul dönemi sonu, iklim ısınmaları, buzullar geri çekilir.

• 13000 yıl önce: Agassiz Gölü 'nde büyük bir su baskını meydana gelir; bu gölün büyüklüğü o zamanki Karadeniz kadar ve Dünya üzerindeki en büyük göl olabilirdi. Gölün çoğu Kuzey Okyanusuna Mackenzie Nehri boyunca boşalır.

• 13.000–11.000 yıl önce: Koyunun evcilleştirilmesi için önerilen en erken tarihler.

• Yaklaşık 13.000 yıl önce, Yeni Dryas buz devri.

• 12.000 yıl önce: Jericho, MÖ 10.000'e dayanan bir yerleşim kanıtı var. Jericho, Natufian avcı-toplayıcı grupları için popüler bir durak alanıydı ve bu grupların ardında hilal şeklinde küçük taş araçlar bıraktılar.

• 12.000 yıl önce: Keçinin evcilleştirilmesi için önerilen en erken tarihler.

Holosen

"Neolitik" ve "Tunç Çağı" terimleri kültüre özgüdür ve çoğunlukla Eski Dünya kültürleriyle sınırlıdır. Yeni Dünya 'nın birçok popülasyonu modern dönem' deki Avrupalı temaslara kadar Mezolitik kültürel aşamada kalır.

• 11,600 yıl önce: Mevcut Holosen döneminin başlangıcı.

• 11.000 yıl önce (MÖ 9.000): Türkiye'nin en güneyindeki Göbekli Tepe temenoi tören yapılarının inşası için kaydedilen en erken tarih, muhtemelen Yeryüzündeki en eski ayakta kalan din öncesi site.

• 11.000 yıl önce  M.Ö. 9.000 : Dünyanın en eski sürekli yerleşim bölgelerinden biri olan Jericho 'un ortaya çıkışı. Giant short-face bear ve giant ground sloth'un soyu tükenir. Atların Kuzey Amerika'da soyu tükenir.

• 10.500 yıl önce (9. binyıl M.Ö. 8,500): Sığırın evcilleştirilmesi için önerilen en erken tarih.

• 10.000 yıl önce MÖ 8. binyıl MÖ 8.000: Pleistosen ortasından beri devam eden Kuvaterner yok oluş sonlanıyor. Megatherium, yünlü gergedan, İrlanda geyiği, mağara ayısı, Mağara aslanı ve kılıç dişli kaplan de dahil olmak üzere buzul çağının megafaunasının soyu tükenir. Mamutun Avrasya ve Kuzey Amerika'da soyu tükenir, ancak M.Ö 1650 yılına kadar küçük ada popülasyonlarında korunur.

• 11,000 - 9,000 yıl önce: Byblos'a, PPNB döneminde yaklaşık M.Ö. 8800 ila 7000 yıllarında yerleşilmiş. Neolitik bazı binaların kalıntıları yerinde gözlemlenebilir.

• 10.000 - 8.000 yıl önce (MÖ 8. binyıl M.Ö. 8000 - M.Ö. 6000 yıllarında): Buzul sonrası deniz seviyesi yükselmesi yavaşlar ve önceki 10.000 yıl boyunca gerçekleşen toprak kütlelerinin batışını yavaşlatır.

• 10.000 - 9.000 yıl önce (MÖ 8000-7000): Kuzey Mezopotamya, kuzey Irak, arpa ve buğday ekimi başlar. İlk başta bira, keşkek ve çorba için kullanılırlar, sonunda ekmek için.Bu dönemde erken tarımda, dikme çubuğu kullanılır, ancak sonraki yüzyıllarda ilkel saban ile değiştirilir. Bu dönemde, bugün kadar yaklaşık 8.5 metre yüksekliği ve 8.5 metre çapa kadarı ulaşmış yuvarlak bir taş kulesi Jericho inşa edildi.

• 10.000-5.000 yıl önce (M.Ö. 8000-3000) Ortak atalar noktası: Bu dönemde, günümüzde yaşayan tüm insanlarının ortak ataları olan insan topluluklarının en son alt grubu yaşamıştır. Bu grup dışında kalanların soyu günümüze ulaşmamıştır.

• 9,500–5,900 yıl önce: Neolitik Subpluvial Kuzey Afrika'da. Sahra Çölü bölgesi savana benzeri bir ortamı desteklemektedir. Çad Gölü şu andaki Hazar Denizi 'den daha büyüktür. Günümüz Sahel bölgesinde bir Afrika kültürü gelişir.

• 9,500 yıl önce (MÖ 7500): Çatalhöyük Anadolu 'da kurulmuş kentsel yerleşim. Kedinin evcilleştirilmesi için varsayılan en erken tarih.

• 9,200 yıl önce: Amman, Ürdün 'deki ilk insan yerleşimi; 'Ain Ghazal Neolitik yerleşim 15 hektarlık bir alana yayılmıştır.

• 9000 yıl önce (MÖ 7000): Jiahu kültürü Çin'de başladı.

• 8,200–8,000 yıl önce: 8,2 kiloyear olayı: Doğu Afrika ve Mezopotamya'da daha kurak şartlara yol açan Laurentide Buz Levha nın nihai çöküşünün neden olduğu küresel sıcaklıkların ani düşüşü.

• 8000 ila 5.000 yıl önce: proto-yazı 'nın Çin, Güneydoğu Avrupa (Vinca sembolleri) ve Batı Asya'da proto-literate cuneiform).

• 8000 yıl önce: [Halep'in] bulunduğu yerdeki yerleşim yeri kanıtları yaklaşık c. 8000 yıl önce, Karahal de kazılar yapılmasına rağmen, şehrin 25 kilometre kuzeyindeki bölge yaklaşık 13.000 yıl önce yaşadığını gösteriyor, Karbon-14 tarih MÖ yedinci bin yılın ikinci yarısından bu yana, muhtemelen MÖ 6300 civarında işgal edilmiş olabilir. Ancak, daha geniş olan barada havzasında, M.Ö. 9000 yıllarına dayanan yerleşimin kanıtı bulunmaktadır.

• 7,500 yıl önce M.Ö. 5500): Pločnik ve diğer yerlerde Bakır eritme kalıntıları.

• 7,200–6,000 yıl önce: MÖ 5200-4000: Għar Dalam evresi Malta. Adadaki ilk tarım yerleşimleri.

• 6,100-5,800 yıl önce: MÖ 5. binyıl M.Ö. 4100–3800: Żebbuġ fazı. Malta.

• 6,070–6,000 yıl önce (4050–4000): Trypillian Nebelivka (Ukrayna) yerleşimine 15.000'e ulaştı. -18.000 nüfuslu.

• 6.500 yıl önce: Varna Nekropolisi, Bulgaristan 'da bulunan en eski altın hazinesi.

• 6,000 yıl önce  MÖ 4. binyıl M.Ö. 4000: Mezopotamya / Bereketli Hilal bölgesinde (günümüz Irak çevresinde medeniyetler gelişir). atın evcilleştirilmesi için tavuğun evcilleştirilmesi ve çömlekçi tekerleği 'nin icadı için varsayılan en erken tarihler.

• 5,900 yıl önce: 5.9 kilo-yıl olayı: yakındaki göçler nedeniyle muhtemelen Sahara Çölünün kuru dönemini ve Nil Vadisinde nüfus artışını başlatan hızlı ve yoğun kuraklaştırma olayı. Ayrıca bu gelişmenin Mezopotamya'daki Ubaid Dönemi'nin bitmesine katkıda bulunduğuna inanılmaktadır.

• 5,800 yıl önce: (M.Ö. 39. M.Ö. 3800-3800): Somerset Seviyelerinde Posta yolu, Tatlı yol ve Geçit yolu inşa edilmiştir.

• 5,800 yıl önce (39. yüzyıl M.Ö. 3800): Trypillian Talianki (Ukrayna) yerleşim bölgesi 15.600 - 21.000 nüfusa ulaşır.

• 5,800–5,600 yıl önce: (M.Ö. 3800–3600): Mġarr evresi- Malta'nın tarih öncesinde kısa bir geçiş dönemi. Özellikle eğri çizgilerden oluşan çanak çömlek ile tanınır.

• 5,700 yıl önce (M.Ö. 3800 - 3600 M.Ö.)) Suriye 'deki Tell Brak' daki toplu mezarlar.

• 5,700 yıl önce (M.Ö. 3800): Trypillian, Maidanets (Ukrayna) yerleşimini 12.000-46.000 nüfusa ulaşır, ve 3 katlı bina inşa edilmiştir.

• 5,700 yıl önce: (M.Ö. 3700 ila 3600 M.Ö.): Minos kültürü Girit 'de başlıyor.

• 5,600–5,200 yıl önce (3600–3200 BC): Malta'da Ġgantija dönemi. Malta tarih öncesi sakinlerinin yaşamı değişti.

• 5,500 yıl önce:  MÖ 3600 ila 3500 M.Ö.: Uruk dönemi Sümer. Mısır 'daki ilk mumyalama bulgusu.

• 5,500: tekerlekli araç 'ın bilinen en eski tasviri (Bronocice pot, Funnelbeaker culture)

• 5,300 yıl önce: (M.Ö. 3300 M.Ö. 3300): Tunç Çağı Yakın Doğu'da başlıyor  Newgrange İrlanda'da inşa edildi. İndus Vadisi Uygarlığı 'nın Hakra Evresi Hindistan Yarımadası' da başlar.

• 5,300-5,000 yıl önce (M.Ö. 3300-3000): Malta 'da Saflieni evresi tarih öncesi.

• 4,600 yıl önce: (MÖ 2600): Sumer ve Mısır 'da kaydedilen tarih' in başlangıcını tetikleyen Yazma tarihi gelişmiştir.

• 5000-2000 yıl önce (M.Ö. 3000-300) En son ortak ata: bu dönemde bir zamanlar tüm günümüz insanlarının ortak atası olan en son insan yaşamıştır, diğerlerinin ya soyu tükenmiştir, ya da tüm günümüz insanlarının bir alt kümesinin atalarıdırlar.

Devamı

Kibritin İcadı ve Kimyasalı

Günümüzdekullandığımız kibrit 1827'de İngiliz kimyacı John Walter tarafından icat edildi. İlk kibrit çöpleri, ucuna kimyasal bir karışım sürülmüş tahta kıymıklar biçimindeydi ve ucun bir zumpara kağıdına sürülmesiyle elde edilen ısıyla tutuşturuluyordu. O dönemde Batı ülkelerinde bu kibritlere "Işık Saçan" anlamında "Sabah Yıldızı" adı verilmişti.

Kibrit çöpünün ucunda potasyum klorat, kükürt, reçine, cam tozu veya kil tozu ve
yapışkan tutkalımsı bir madde varken, kutunun yan kenarında tutuşturucu olarak
kırmızı fosfor ve antimon sülfür vardır. Kibrit çöpünün gövdesinde ise yanmayı
sağlaması için parafin ve yanmayı kontrol etmesi için amonyum dihidrojenfosfat
bulunur... Kibrit çöpleri Türkçe'de titrek kavak olarak
bilinen Aspen ağaçlarından yapılıyormuş ve bu ağacın özelliği, diğer
birçok ağactan daha hızlı büyümesi ve ev veya kağıt hamuru yapımı için uygun
olmayışıymış...

Devamı

Yalnızlık

Devamı